Pokazywanie postów oznaczonych etykietą Wojna i ...literatura. Pokaż wszystkie posty
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą Wojna i ...literatura. Pokaż wszystkie posty

czwartek, 27 czerwca 2013

Adina Blady - Szwajger " I więcej nic nie pamiętam"

  Autor : Adina Blady - Szwajger
  Tytuł : "I więcej nic nie pamiętam "
 Wydawnictwo : Świat Książki
  Miejsce i rok wydania : Warszawa 2010
 
                     


     W marcu pisałam o książce " Ciągle po kole" Anki Grupińskiej ,  jest to zapis wywiadów z żołnierzami getta warszawskiego. Ludzmi walczącymi do ostatniej chwili. Wymienione nazwiska mniej i bardziej znane to :  Marek Edelman,  Szmuel Ron ( daw. Rozencwajg), Masza Glajtman Putermilch ,Pnina Grynszpan - Frymer, Aron Karmi, Luba Gawisar,Adina Blady - Szwajgier, Halina ( Chajka ) Bełchatowska i Bronek Szpigiel,Kazik Ratajzer.  Bohaterowie ? Nie lubią tak o sobie mówić a nam pozostaje to uszanować.  Często  wracam do tej książki, czytam pojedyncze rozmowy, oglądam zdjęcia i szukam ich nazwisk na książkach będących wspomnieniami, biografiami. Rzucam się na nie z pasją , czytam a potem miewam wyrzuty sumienia.
    Kiedy w bibliotece natknęłam się na książkę "I nic więcej nie pamiętam" Adiny Blady - Szwajger ucieszyłam się bardzo i prawie ntych miast zabrałam się do czytania. Wspomnienia z drugiej wojny światowej zapisane niejako wbrew sobie , przytłaczają czytelnika , przenoszą go w świat ,który minął a jednak trwa. Trwa w snach , na jawie pięknie pisze pani Adina  o tym jak chodząc po Warszawie mija znane jej a jednocześnie obce o nieistniejących  już nazwach ulice. Oczywiście gdzieś w tle widać żal i trudno mu się dziwić, że inni po prostu żyją tu nadal na grobach innych, tych ,którzy życie oddali w tamtych latach gehenny.
   Sama swego czasu będąc w Warszawie zrobiłam zdjęcia osiedla wybudowanego na terenie Serbii, części żeńskiej Pawiaka. To było ogromne więzienie , muzeum oglądane współcześnie to tylko mały fragment a na terenie więzienia gdzie ludzie byli torturowani, zabijani i zamęczeni na śmierć stoi osiedle. Nie można mieć pretensji o to do ludzi ,którzy tam mieszkają , ale do no właśnie do kogo? Uszanowanie tego miejsca jest moim zdaniem a właściwie powinno być podstawą pamięci o tamtych latach.
   Podobnie zmniejszono teren muzeum (obozu) w Żabikowie pod Poznaniem , drogę rozbudowano! Dobrze że  chociaż Fort VII istnieje , bo w VIII swego czasu dyskotekę urządzono. Dyskotekę w bunkrach !!! 
  
   Wracając do wspomnień Adiny Blady - Szwajger wydanych przez Świat Książki. Wstrząsający a zarazem podany w spokojny , nie grający dodatkowo na emocjach sposób. Chyba to że zapisane zostały te wspomnienia takim prostym , zwykłym językiem jakby opowiadała autorka o sprawach całkiem zwyczajnych jest największą zaletą tej książki.  Tym bardziej odcinają się i aż krzyczą fragmenty kiedy Adina kogoś oskarża , o obojętność , o wrogie nastawienie i wykorzystywanie sytuacji o zdradę w końcu.
   Najważniejsza jednak była walka o każdy kolejny dzień, o każde możliwe do uratowania życie. Bo nie wszystkie dało się uratować, niejednokrotnie ktoś uratowany dziś ginął jutro. Pocieszające w tym wszystkim jest to że dzięki osobom takim jak autorka wiele istnień jednak przetrwało , bez nich lepiej sobie nie wyobrażać co byłoby bez tych wszystkich ludzi, którzy uważali że to po prostu ich obowiązek.
                          
                    

Dr. Anna Braude - Hellerowa z małym pacjentem
  szpital im. Berspnów i Baumanów
 
    Uważam że powinna to być lektura obowiązkowa dla każdego kto mieni się człowiekiem. Choćby po to by zdać sobie sprawę z tego że człowiek - to wcale nie brzmi dumnie, człowiek to ssak to zwierze dopiero to jakim jest się człowiekiem definiuje nasze człowieczeństwo lub jak pokazała historia wielokrotnie wręcz przeciwnie.

   Marek Edelman o tej książce :
        " Jako lekarka i jako człowiek przeżyła zagładę getta warszawskiego , przeżyła zagładę jego dzieci. Żyła wspólnym życiem ze swoimi małymi pacjentami i była świadkiem ich śmierci. Inaczej niż wielu innych towarzyszyła umieraniu każdego dziecka osobno i umierała po wielokroć z każdym z nich . Także wtedy , gdy poddała się wewnętrznemu nakazowi wybrania dla swoich podopiecznych <<lepszej>> śmierci - we śnie,zamiast okrutnej - w komorze gazowej. Wtedy także lękała się o każde dziecko , o to, że któreś z nich obudzi się, nim nadejdzie śmierć łagodna , i będzie skazane na tę okrutną. Książkę trzeba przeczytać .Jest to relacja uczestnika i świadka tragicznych i nieludzkich wydarzeń, napisan z najbardziej ludzkim stosunkiem do śmierci"
                                         Marek Edelman tekst na okładce


     Nie pisałam o dzieciach bo jak zwykle w tym temacie brak mi słów a przewija się ich przez te wspomnienia bardzo wiele , dlatego skorzystałam ze słów Marka Edelmana i to za ich pomocą chcę Was zachęcić do tej lektury.
  
     Książka przeczytana do wyzwań : " Czytamy książki historyczne" , " Trójka e -pik" ,"Wojna i...literatura ", "Z literą w tle" .

    
  

 
   

piątek, 15 marca 2013

Obojętność, okrucieństwo czyli Polacy w oczach Władki Meed wspomnienia z II wojny światowej.

   Autor : Władka Meed
  Tytuł : "Po obu stronach muru"
  Wydawnictwo : Jaworski
  Miejsce i rok wydania: Warszawa 2003

      Wspomnienia z czasów II wojny światowej nie mogą być przyjemne, z Getta Warszawskiego tym bardziej. Obraz getta w, którym wszyscy umierali z głodu bez wyjątku już dawno włożono między bajki, nie zamierzam z tego faktu wywodzić twierdzenia że widocznie nie było tak zle. Bo było! Każdego dnia umierali z najróżniejszych powodów ludzie. Między innymi o tym pisze autorka, jednak przede wszystkim przedstawia nam losy ludzi ,którzy się zbuntowali, którzy działali ratując życie i godność, własną i innych.
  
   Chciałoby się rzec że wspomnienia jak każde inne. Dla mnie jednak nie. Oczywiście wiemy że świat nie jest czarno biały, zarówno Żydzi jak i Polacy bywali zli i dobrzy, również wśród osób pochodzenia niemieckiego znaleźć się dało i tych dobrych. Rzadziej rzecz jasna,ale się dało. Do czego zmierzam. Do tego że autorka niejako burzy tę wiarę, w to że znaleźć szło tych dobrych Polaków. Oczywiście wiem że bywali i tacy ,którzy donosili za pieniądze, to jasne. Jednak zawsze chciałam wierzyć że jednak byli i tacy ,którzy pomagali w chwili kiedy ceną była śmierć nie tylko pomagającego ale i jego rodziny a także bliższych i dalszych znajomych.I byli. W całej tej opowieści odczytuję jeden wielki zarzut w stronę Polaków ,że nie pomagali . Niby tam pada kilka nazwisk tych lepszych , nie zmienia to faktu że całą książkę odbieram jako oskarżenie i raczej nie czuję się z tym dobrze. 
  Bo przecież lubimy widzieć siebie jako bohaterów, czy nie? Jako lepszych niż było to w rzeczywistości. Każdą krytykę czy zarzut odbieramy bardzo osobiści. Stąd zamieszanie  dotyczące książek Grossa, nie dlatego że pisał kłamstwa a dlatego że prawda powoduje wstyd,strach ,zwątpienie w siebie i w swoje intencje i możliwości. 
   Myślę jednak że największym i najgorszym naszym i nie tylko grzechem była obojętność, do niej to nawiązuje i autorka książki i Elie Wiesel będący autorem wstępu. O niej też wspominał bardzo często Marek Edelman. Obojętnosć brak reakcji, zarówno pojedynczego człowieka jak i całego świata, gdyby nie obojętność nie byłoby tego wszystkiego.
  I wiecie co tak sobie myślę że ten właśnie grzech towarzyszy nam po dziś dzień kiedy cały świat w tym my patrzymy na wojny w innych rejonach i milczymy, na katastrofy i milczymy, na biedę i głód i milczymy. I tak będzie zawsze, tak było zawsze.Przykładem choćby inkwizycja, niewolnictwo w Ameryce swego czasu, kolonizacje, Wietnam,Hutu i Tutsi ......
  Zresztą po co czepiać się tak wielkich wydarzeń głód w Indiach,Chinach, czy w Afryce ... a i u nas wcale nie jest dobrze choć nieporównywalnie pewnie. Z kolei kiedy w odniesieniu do II wojny światowej pomyślimy o karze śmierci za tę pomoc,kto z nas wie czy byłby na tyle odważny?
  A współcześnie? Daleko nie szukać , wystarczy przypomnieć sobie zabitego policjanta, który starał się powstrzymać agresorów na przystanku, chłopaka który zginał bo bronił dziewczyny. To tak dla równowagi , dla tych głosów krzyczących że zawsze trzeba ,może i trzeba , właściwie należy ale....  
 
   Myślę że dla kontrastu i swoistego pocieszenia, wszak wszyscy jesteśmy egoistami, można poczytać wszelkie wspomnienia Władysłwa Bartoszewskiego , Polaka będącego po drugiej stronie muru. Przypomieć sobie "Sprawiedliwych wśród Narodów Świata" a czy ktoś poczuje się lepiej. Nie obiecuję, we mnie ta książka tkwi odkąd ją przeczytałam i nie umiem zapomnieć. Tak to już jest z tą tematyką.    
     
  Wyzwania: 
      "Wojna i ... literatura"  , "Z półki" 

sobota, 2 marca 2013

Wyobrazni nie starcza.

 
       Po przeczytaniu wywiadu "Marek Edelman:Bóg śpi." sięgnęłam po książkę Anki Grupińskiej "Ciągle po kole" czyli rozmowy z Żołnierzami Getta Warszawskiego ,miałam przeczytać tylko rozmowy z Markiem Edelmanem ,na tym się nie skończyło co łatwo było przewidzieć. Chciałabym powrócić na moment do cytatu z tamtego wpisu :
    " Nie zabijaj.
Ale czy zabijanie ( nie mordowanie) jest zawsze złamaniem prawa Bożego?Nawet w obronie,w czasie wojny? Od stuleci trwa dyskusja ,Jan Paweł II chyba najostrzej poddał krytyce pozbawianie życia nie tylko niewinnego,ale i napastnika.

8 września 1942 roku ,w czasie tzw. wielkiej akcji likwidacyjnej getta, gdy naziści codziennie tysiące ludzi wywożą do Treblinki ,wchodzą też do szpitala dziecięcego .Młodziutka lekarka ,Adina Blady - Szwajgier ( Inka) ,by oszczędzić męki małym pacjentom, podaje im truciznę... " * 
 

 Dzisiaj chcę wam słowami samej lekarki pani Adiny Blady - Szwajger odpowiedzieć na pytanie dlaczego, choć uważam że tak naprawdę żadne tłumaczenia nie są potrzebne. Jednak skoro już znalazłam tę wypowiedź to chciałabym się nią z wami podzielić.

   " A.G. :  No a te zastrzyki dla dzieci ? To po to , żeby dzieciom oszczędzić strachu?
     A.B.-Sz. : Czy Pani sobie wyobraża jaka była śmierć tych ludzi, którzy szli do gazu ? Czy jest sobie Pani to w stanie wyobrazić?A te dzieci? ...Kossak -Szczucka w jakiejś swojej książce pisze ,że ludzie,którzy mieli głęboką wiarę ,mieli więcej szans na przeżycie.To jest dla mnie bzdura.Ale jest tam jedno zdanie ...Kiedy ona pisze o tym ,jak te niechodzące jeszcze dzieci jechały do gazu i takie malutkie dziecko robiło rączką >pa pa < ..A jeszcze inne ,które idzie do gazu pyta: Mamusiu ,dlaczego tu jest ciemno ? Przecież ja byłem grzeczny . - I dorosły też się boi ..." **

    Wyzwania: "Z półki", "Wojna i ...literatura"  
     Cytaty :
    * "Marek Edelman: Bóg śpi" ostatnie rozmowy przeprowadzają Witold Bereś i Krzysztof Burnetko
  ** "Ciągle po kole"  Anka Grupińska rozmowy z Żołnierzami Getta Warszawskiego